Wet DBA: veel opdrachtgevers gaan de fout in

Meer dan de helft van de 104 bedrijven die in 2018 werden onderzocht in het kader van de Wet DBA, handelt onjuist bij de inzet van zzp’ers. Bij 59 bedrijfsbezoeken leek er sprake te zijn van min of meer onjuist handelen. Dit maakte de Belastingdienst afgelopen maart bekend.

Nieuwe zzp-wet uitgesteld

Het kabinet streeft naar een nieuwe wet voor het inhuren van zelfstandigen per 1 januari 2021. Deze nieuwe wet moet de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie) gaan vervangen. Dit is een jaar later dan eerder aangekondigd. Het kabinet wil met de nieuwe zzp-wet voorkomen dat ingehuurde zelfstandigen feitelijk in dienst zijn (schijnzelfstandigheid). Handhaving van de Wet DBA door de Belastingdienst is dan ook uitgesteld tot in ieder geval 1 januari 2020. Dit wordt een handhavingsmoratorium genoemd.

Rol Belastingdienst: toezicht houden

Deze handhavingsperiode is géén vrijbrief voor schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst treedt namelijk wél op tegen bedrijven die de modelovereenkomsten bewust ‘misbruiken’ (kwaadwillend zijn). Er wordt toezicht gehouden via de uitvoer van een ‘toezichtsplan arbeidsrelaties tussen zelfstandig ondernemers en opdrachtgevers’. Sinds 1 juli 2018 zijn de controles op ‘kwaadwillende’ bedrijven aangescherpt. En gezien de resultaten van het toezichtsplan lijkt dit niet overbodig te zijn.

Resultaten onderzoek: helft van onderzochte bedrijven handelt onjuist

Uit de resultaten blijkt, dat meer dan de helft van de 104 bedrijven die in 2018 werden onderzocht in het kader van de Wet DBA, onjuist handelt bij de inzet van zzp’ers.

  • Bij 45 bedrijven is er voldoende kennis en ervaring met de huidige zzp-wetgeving en wordt de wet ook op de juiste manier toegepast.
  • Bij 12 bedrijven wordt een vervolgonderzoek gestart in verband met het vermoeden van kwaadwillendheid.
  • Bij de overige 47 bedrijven is er sprake van meer of mindere mate onjuist handelen.

Bij onjuist handelen gaat het om:

  • Er zijn aanwijzingen voor de aanwezigheid van een gezagsverhouding, terwijl er volgens de gebruikte overeenkomst geen gezagsverhouding zou zijn.
  • Zzp’ers verrichten dezelfde werkzaamheden en op dezelfde wijze als eigen medewerkers.
  • Er is sprake van kernactiviteiten: de werkzaamheden betreffen een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering, wat een aanwijzing kan zijn voor werken in dienstbetrekking.
  • Er is geen vervanging van de zzp’er mogelijk of wenselijk, en er lijkt ook sprake te zijn van gezag.
  • De zzp’er heeft geen mogelijkheid om zelfstandig zijn werk in te delen.
  • De duur van de arbeidsrelatie is zo lang, dat het werk van de zzp’er als onderdeel is opgenomen in de organisatie (het is ‘ingebed’).
  • Er lijkt sprake van een fictieve dienstbetrekking.
  • Er wordt niet conform volgens de modelovereenkomst gewerkt.
Wet DBA

Sommige opdrachtgevers geven ook toe dat de arbeidsrelatie misschien als dienstbetrekking moet worden bestempeld. De ingehuurde persoon heeft in deze situaties aangegeven de werkzaamheden alleen buiten dienstbetrekking uit te willen voeren.
Tegelijkertijd melden zich bij de Belastingdienst steeds meer bedrijven die zich ‘gedwongen voelen’ met opdrachtnemers te werken, omdat deze liever als zelfstandige werken dan in dienst treden.

Nieuwe strategie

De resultaten van de bedrijfsbezoeken worden verwerkt in een nieuw toezicht- en handhavingsstrategie. Hiermee bereidt de Belastingdienst zich voor op de afbouw van het ‘handhavingsmoratorium’. Voor de zomer zal de staatssecretaris de Kamer verder informeren over de toezicht- en handhavingsstrategie en de afbouw.

Tip

Wilt u zelf nagaan of controleren of er sprake is van een dienstbetrekking? De Belastingdienst heeft er een handig overzicht voor gemaakt.

Bronnen: VeReFi nieuwsbrief, Rijksoverheid, Belastingdienst

Niet gevonden wat u zocht? Bel of mail: