RSI: dit is het en zo voorkom je het
In 2024 hadden zo’n 3,3 miljoen medewerkers RSI/KANS-klachten (TNO & CBS, 2025). Dat gaat om ruim 43% van de medewerkers. RSI-klachten kunnen leiden tot verzuim. Maar wat is RSI eigenlijk? En hoe help je het voorkomen bij je medewerkers? We leggen het je graag uit.
In dit artikel:
Wat is RSI?
RSI is de afkorting van de Engelse woorden ‘Repetitive Strain Injury’. Het gaat om klachten in de bovenrug, nek, schouders, armen, ellebogen, polsen, handen en vingers. Deze ontstaan vaak door steeds dezelfde bewegingen te maken of juist langdurig in dezelfde houding te zitten of staan.
Het wordt pas RSI genoemd als de klachten langer dan 6 weken aanwezig zijn. In de medische- en arbowereld wordt ook wel het woord KANS gebruikt. KANS staat voor ‘Klachten Arm, Nek en/of Schouder’. Ook de Engelse term CANS kom je weleens tegen.
Hoe ontstaat RSI?
RSI kan ontstaan door vaak dezelfde beweging te herhalen. Of door juist lang in dezelfde (ongemakkelijke) houding te zitten of staan. Het kan ook komen door trillingen, kracht zetten of te weinig afwisseling in taken. Maar ook door duwen, trekken, tillen en dragen ontstaan klachten aan de schouders, ellebogen, polsen en handen (Beroepsziekten in Cijfers 2026, NCvB). RSI ontstaat meestal geleidelijk. De kans op klachten neemt toe wanneer het lichaam niet genoeg kan herstellen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij een hoog werktempo of hoge taakeisen. Ook factoren zoals kou of hitte of kunnen zorgen voor een hogere belasting op het lichaam (CCOHS, 2024).
Wat kun je als werkgever doen om RSI zoveel mogelijk te voorkomen?
Je verkleint de kans op RSI-klachten en verzuim door risico's op tijd te herkennen. Deze checklist helpt je daarbij:
- Is het materiaal geschikt?
Hebben medewerkers bijvoorbeeld een bureaustoel die zij kunnen instellen? Is het juiste gereedschap voor werkzaamheden aanwezig? Een werkplekonderzoek kan hierbij helpen. - Weten medewerkers hoe zij het materiaal moeten gebruiken?
Weten medewerkers bijvoorbeeld wat de juiste hoogte voor een beeldscherm is en hoe deze ingesteld moet worden? Of hoe zij gereedschap of een hulpmiddel kunnen gebruiken, terwijl ze hun lichaam zo min mogelijk belasten? Heb je een preventiemedewerker die hierop let? - Zijn er hulpmiddelen aanwezig?
Denk bijvoorbeeld aan een palletwagen of een dozenvouwer. Daardoor hoeven medewerkers minder zwaar werk te doen. - Wat is de werkhouding van medewerkers?
Maken medewerkers vaak dezelfde beweging achter elkaar? Zitten ze lang in dezelfde (ongemakkelijke) houding? Of moeten ze steeds een heel precieze beweging maken? Kijk dan of meer afwisseling en/of meer pauzes mogelijk zijn. - Is er een fijne werksfeer?
Is er leuk contact tussen collega’s? Hebben medewerkers de mogelijkheid om zelf het werk in te delen? Ervaren ze niet teveel stress of een te hoge werkdruk? - Zijn er persoonlijke factoren aanwezig?
Heeft een medewerker al eerder blessures gehad? Of speelt er thuis of op het werk iets waardoor stress en dus ook fysieke klachten eerder kunnen ontstaan? Dit zou RSI-klachten erger kunnen maken.
Kijk goed naar je organisatie. Zo herken je sneller wat de kans op RSI vergroot. Ga ook in gesprek met je medewerkers. Zij weten als geen ander hoe het werk verloopt en zien vaak risico's die je zelf over het hoofd ziet. Door samen oplossingen te bedenken, verklein je de kans op RSI-klachten en verzuim.
Welke klachten geeft RSI?
RSI herken je aan de volgende klachten (Het Rugcentrum, RSI Vereniging):
- Pijn in de vingers, polsen, armen, rug, nek en/of schouders;
- Bovenstaande lichaamsdelen voelen warm of juist koud aan;
- Kramp of stijfheid rond de nek en schouders;
- Tintelingen in de vingers of handen;
- Een dof gevoel in de arm of hand;
- Hoofdpijn;
- Minder kracht;
- Misselijkheid door de pijn.
Wat te doen bij RSI?
RSI/KANS-klachten leiden niet altijd tot ziekteverzuim. In 2024 had 43,1% van de medewerkers deze klachten. Toch noemde maar 2,8% RSI/KANS als reden voor de laatste ziekmelding (TNO & CBS, 2025). Maar bij ernstige, door een bedrijfsarts vastgestelde beroepsziekten aan het houding- en bewegingsapparaat komt langdurige uitval in 2025 wel vaker voor. De cijfers:
- 18% verzuimt 1-3 maanden;
- 33% verzuimt 3-6 maanden;
- 25% verzuimt meer dan 6 maanden;
- Bij 10% is er sprake van blijvende arbeidsongeschiktheid.
Let op: hierin zijn ook klachten aan de (onder)rug en knieën meegenomen, maar het grootste deel gaat om RSI-klachten (Beroepsziekten in Cijfers 2026, NCvB).
Weet jij hoeveel verzuim kost?
Als iemand eenmaal RSI-klachten krijgt, is het daarom verstandig om op tijd te voorkomen dat de klachten erger worden en zorgen voor uitval. Dit gaat alleen niet vanzelf. Neem klachten altijd serieus. Schakel de bedrijfsarts of Arboarts in, zodat deze kan adviseren. Ook is het belangrijk om aanpassingen te doen, zodat klachten niet erger worden. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van een betere bureaustoel. Of wat dacht je van het beter afstemmen van de hoogte van de lopende band op jouw medewerker? Denk ook aan afwisselender werk, meer (korte) pauzes en het verlagen van de werkdruk.
Misverstanden over RSI
Rondom RSI bestaan er wat misverstanden. We bespreken er een paar (RSI Vereniging):
RSI is hetzelfde als een muisarm
Veel mensen denken dat RSI hetzelfde is als een muisarm. Een muisarm is een blessure aan de arm-, pols-, nek- en schouderspieren. Deze ontstaat door vaak en lang werken aan de computer, vaak in een verkeerde houding. Een muisarm is dus een voorbeeld van RSI, maar RSI is niet altijd een muisarm.
RSI komt door beeldschermwerk
RSI komt ook voor bij beroepen zonder beeldschermwerk, zoals caissières, inpakkers, schilders en kappers. De meest gemelde officiële aandoeningen aan het houding- en bewegingsapparaat zijn in 2025 zelfs gedaan door medewerkers met praktische beroepen zoals ambachtslieden en bedieningspersoneel van machines en installaties (Beroepsziekten in Cijfers 2026, NCvB).
RSI is een modeziekte
Sommigen denken dat RSI een modeziekte is. Oftewel een ziekte die ineens veel voorkomt, bijvoorbeeld omdat er veel aandacht voor is. Maar het aandeel van medewerkers met langdurige of herhaalde RSI/KANS-klachten ligt al sinds 2015 elk jaar rond de 40% (TNO & CBS, 2025). Hoeveel aandacht ervoor is op de werkvloer en in media maakt daarbij niet uit. In landen waar het woord RSI niet wordt gebruikt of waar geen media-aandacht voor RSI is, bestaan toch RSI-klachten.
Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Ondanks dat deze informatie met de grootste zorg is samengesteld, kan het gebeuren dat bepaalde informatie niet meer actueel is.
◄ Terug naar overzicht Fysiek verzuim voorkomen
Ook interessant voor jou:
-
Voorbeeld verzuimprotocol
Stel zelf uw verzuimprotocol op met het praktische ‘Voorbeeld verzuimprotocol’ van Sazas. U ontvangt een document met alle informatie waar u alleen nog uw eigen (bedrijfs)gegevens invult.Kennisbank -
Whitepaper: Bewegen tijdens het werk
Wist u dat Nederlanders kampioen zitten zijn? Nederlanders zitten gemiddeld 10 uur per dag. Hoe kunt u medewerkers motiveren om meer te bewegen tijdens het werk? In de whitepaper 'Bewegen tijdens het werk' leest u er meer over en geven we tips.Whitepaper -
Oogklachten door beeldschermwerk: zo kunt u het voorkomen
Beeldschermen zijn bij veel beroepen niet meer weg te denken. Bijna de helft van de Nederlanders werkt minimaal zes uur per dag met de computer. Veel werken achter een beeldscherm, kan bij uw medewerkers leiden tot oogklachten. Hoe kunt u als werkgever oogklachten door beeldschermwerk zoveel mogelijk voorkomen?Kennisbank