Arbeidsrisico’s: welke risico’s zijn er en hoe breng ik deze met een RI&E in kaart?

Als werkgever bent u verplicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Een belangrijke stap is het in kaart brengen en verminderen van de arbeidsrisico’s binnen uw organisatie. Deze risico’s legt u vast in de verplichte Risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E). Zo weet u precies welke medewerkers risico’s lopen, bijvoorbeeld risico’s op ongelukken of gezondheidsklachten. Let erop dat arbeidsrisico's niet alleen lichamelijke gevolgen kunnen hebben. Net zo belangrijk zijn psychische risico’s. Dit wordt psychosociale arbeidsbelasting (PSA) genoemd en is een van de belangrijkste oorzaken van verzuim.

De arbeidsrisico's verschillen sterk per branche en per type werk. Hieronder behandelen we een aantal veelvoorkomende arbeidsrisico’s.

lachende vrouw op kantoor

Wat zijn fysieke arbeidsrisico’s?

Fysieke arbeidsrisico’s komen het meest voor bij lichamelijk zware beroepen, zoals in de bouw en industrie. Ook langdurig zitten, vaak het geval bij kantoorwerk, kan belastend zijn voor het lichaam en gezondheidsklachten veroorzaken. Enkele voorbeelden van fysieke arbeidsrisico’s waarmee uw organisatie te maken kan hebben zijn:

  • De aanwezigheid van schadelijke stoffen die tijdens de productie ontstaan, zoals chemicaliën;
  • Schadelijk geluid, bijvoorbeeld door het werken met zware machines of gereedschap. Gehoorschade door (langdurig) schadelijk geluid komt helaas vaak voor; 
  • Het werken met gevaarlijke machines en de kans op het maken van fouten hiermee;
  • Fysieke overbelasting. Denk aan het tillen van zware voorwerpen of een verkeerde werkhouding bij fysieke beroepen, maar ook aan de zithouding van kantoorpersoneel of de plaats van hun beeldschermen. Ook langdurig en veel zitten is een van de belangrijkste beroepsziekten en verdient serieuze aandacht. Door een verkeerde zithouding kan uw medewerker lichamelijke klachten krijgen die zelfs tot verzuim kunnen leiden.

Wat zijn psychosociale arbeidsrisico’s?

Psychische aandoeningen door het werk horen bij de meest voorkomende beroepsziekten van Nederland. Deze worden ook wel psychosociale arbeidslasten (PSA) genoemd en is een van de grootste arbeidsrisico’s: ongeveer een derde van het totale ziekteverzuim in Nederland bestaat uit PSA. PSA omvat alle werkgerelateerde stressklachten, zoals stress door:

  • Pesten;
  • Agressie;
  • Discriminatie of seksuele intimidatie;
  • Een te hoge werkdruk

PSA kan leiden tot zowel fysieke als psychische klachten en heeft vaak grote gevolgen voor uw medewerker. PSA kan zich bij uw medewerker zowel op de werkvloer als thuis voordoen. Het is daarom belangrijk dat u maatregelen neemt om psychosociale arbeidsrisico’s tegen te gaan. Voorkomen is altijd beter dan genezen.

Hulp nodig bij het opstellen van een PSA beleid?
Een goed PSA beleid kan u helpen om psychosociale arbeidsbelasting tegen te gaan. Als verzuimspecialist helpen wij u daar graag bij, daarom hebben we een stappenplan gemaakt voor het opstellen van een PSA-beleid. Hierin beschrijven we stap voor stap de onderdelen van dit beleid en hoe u dit beleid kunt opstellen. Vraag het stappenplan aan via onderstaande button:

Gratis PSA Beleid Stappenplan


Aan de slag met de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)

Het belangrijkste middel om arbeidsrisico’s binnen uw organisatie in kaart te brengen, is de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Hiermee kunt u de kans op gezondheidsklachten verminderen. U bent verplicht om een actueel onderzoek van de risico’s binnen uw organisatie te hebben. Een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) bestaat uit:

  • Een overzicht van de risico’s tijdens het werk. Denk daarbij aan fysieke risico’s en PSA;
  • Een beoordeling en rangschikking op basis van de grootte van het risico;
  • Een overzicht van bestaande maatregelen om risico’s rond veiligheid en gezondheid te voorkomen;
  • Een overzicht van de risico’s voor medewerkers in ‘bijzondere categorieën’, zoals gedeeltelijk arbeidsgeschikten, zwangeren, jongeren en ouderen;
  • Een plan van aanpak RI&E waarin u laat zien wat u gaat doen en wanneer u dat gaat doen;
  • Uitleg hoe contact kan worden opgenomen met een preventiemedewerker of arbodeskundige.

De PSA hoort dus in uw RI&E te zijn verwerkt. Met een goed PSA-beleid weten uw medewerkers wat u doet om PSA te voorkomen en wat van de medewerkers zelf wordt verwacht. Tot slot beschrijft u bij wie zij terecht kunnen als ze te maken krijgen met ongewenst gedrag of PSA.