Stoptober: hoe u als werkgever uw medewerkers kunt ondersteunen bij het stoppen met roken

Met de actie ‘Stoptober’ proberen in oktober ieder jaar duizenden Nederlanders te stoppen met roken. Misschien wilt u als werkgever tijdens de Stoptober-actie of in een andere periode uw medewerkers helpen bij het stoppen met roken. Welke mogelijkheden heeft u dan?

Stoptober: hoe u als werkgever uw medewerkers kunt ondersteunen bij het stoppen met roken

De gevolgen van roken voor de gezondheid  

Bijna iedereen weet het: roken is ongezond. In tabaksrook zitten namelijk veel verschillende stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Toch rookt bijna een kwart van de Nederlanders (VZinfo, 2022). Rokers kunnen te maken krijgen met negatieve gevolgen voor hun gezondheid, zoals:
  • Schade aan de nagels, de huid en het gebit;
  • Een minder goede conditie (fitheid);
  • Meer kans op infecties (zoals verkoudheid) en ontstekingen (zoals keelontsteking);
  • Moeilijker zwanger raken;
  • Grotere kans op verschillende soorten kanker;
  • Meer risico op ernstige ziekten, zoals de ziekte van Crohn, hart – en vaatziekten en longziekten.

Niet meer roken heeft veel voordelen 

Als een roker stopt met roken, levert het hem of haar veel op. Sommige positieve gevolgen van het stoppen zijn direct merkbaar, andere pas na een aantal maanden of jaren. Een aantal voorbeelden van voordelen zijn:

  • Meer energie
    Na drie dagen heeft iemand die is gestopt met roken meer energie en gaat ademhalen makkelijker. Een stukje fietsen of traplopen? Na een maand is de conditie (fitheid) verbeterd en gaat bewegen makkelijker.

  • De longen werken beter
    Al na een aantal weken verbetert de werking van de longen. En na tien jaar is het verhoogde risico op longkanker de helft minder.

  • Minder risico op ernstige ziekten
    Een ex-roker heeft minder kans op ernstige ziekten dan wie blijft doorroken. Het risico op hart – en vaatziekten daalt bijvoorbeeld met de helft. Na vijf tot vijftien jaar is het risico op een beroerte even groot als bij een niet-roker. En na 15 jaar is het risico op hart – en vaatziekten gelijk aan dat van een niet-roker (Ikstopnu.nl, Gezondheidenwetenschap.be).

Roken, een zaak van de werkgever?    

Iedereen mag zelf bepalen of hij of zij rookt, dus ook uw medewerkers. Maar roken heeft niet alleen invloed op uw medewerker zelf. Als werkgever kunt u ook te maken hebben met de gevolgen van het roken. 

De gevolgen van roken voor u als werkgever  

Als u rokende medewerkers heeft, dan kunt u hiervan als werkgever het volgende  merken:

  • Rookpauzes
    Uw medewerkers hebben recht op pauze. Maar het kan zijn dat uw rokende medewerkers extra pauze nemen om te roken. Dit kost u tijd en geld. Ook kunnen deze extra pauzes als oneerlijk worden gezien door niet-rokende collega’s. Onderzoek laat zien dat rokers acht tot dertig minuten rookpauze per dag nemen (Trimbos, 2020).

  • Minder productieve medewerkers
    Productiviteit betekent hoeveel werk iemand binnen een bepaalde tijd doet. De ene medewerker is productiever dan de andere. Uit onderzoek blijkt dat rokers gemiddeld 1,9 tot 4% minder productief zijn dan niet-rokers (Trimbos, 2020).

  • Meer dagen ziek
    Rokers verzuimen meer dan niet rokers. Zij melden zich namelijk gemiddeld 2,89 dagen per jaar meer ziek. (Scandinavian Journal of Work, Environment & Health. 2019).

  • Meer kosten
    Rokende medewerkers kosten u als werkgever meer dan niet-rokende medewerkers. Dit heeft te maken met het minder productief zijn en het hogere verzuim (Trimbos, 2020). Verzuim kan u als werkgever tot wel € 400 per dag kosten.

Roken en de privacy van uw medewerker

Als werkgever wilt u misschien dat uw medewerkers niet roken. Maar u mag dit niet voor hen bepalen. Roken is namelijk een privékeuze; iemand mag zelf bepalen of hij of zij rookt. Weet u niet of een medewerker rookt, dan mag u dat ook niet vragen. Dit valt namelijk onder ‘gezondheidsgegevens’ (Autoriteit Persoonsgegevens, 2015).

Daarnaast mag u uw medewerkers niet vragen om te stoppen met roken. U mag hen wel ondersteunen met stoppen met roken als zij zelf aangeven te willen stoppen.


Waarom kan stoppen met roken zo lastig zijn?

Stoppen met roken kan lastig zijn. In tabaksrook zit namelijk nicotine. Deze stof is verslavend. Het stofje zorgt ervoor dat rokers steeds weer zin hebben in een nieuwe sigaret.

Als iemand dan toch probeert te stoppen met roken, kan hij of zij te maken krijgen met ontwenningsverschijnselen. Dit zijn geestelijke en lichamelijke klachten die mensen ervaren als zij stoppen met een stof waaraan ze verslaafd zijn. Voorbeelden van ontwenningsverschijnselen zijn slaapproblemen, hoofdpijn of een somber gevoel. Dat maakt stoppen met roken extra lastig. Hulp en steun vanuit de werkgever kan daarom voor sommige medewerkers gewenst zijn.


Tips om uw medewerkers te ondersteunen bij het stoppen met roken

Stoppen met roken levert dus zowel uw medewerker als uw organisatie voordelen op. Hoe kunt u uw medewerkers helpen als zij willen stoppen met roken?   

Tip 1: rookvrije werkomgeving

Een rookvrije omgeving moedigt medewerkers aan om niet te roken. Binnen roken is volgens de wet verboden, ook in rookruimtes. Buiten roken mag wel. Als werkgever kunt u ervoor kiezen om uw hele bedrijfsterrein rookvrij te maken. Het is daarbij wel belangrijk dat u dit duidelijk aangeeft en dat u uw medewerkers laat weten waarom u hiervoor kiest.

Tip 2: begeleiding bieden  

Als werkgever kunt u uw medewerker begeleiding bieden. Bijvoorbeeld met een coach. Deze kan uw medewerker één op één of in een groep begeleiden bij het stoppen met roken. Zijn er meerdere medewerkers die willen stoppen met roken? Samen stoppen vergroot de kans op slagen. Collega’s kunnen dan elkaar steunen en motiveren. In combinatie met begeleiding kunt u medicijnen en hulpmiddelen vergoeden die helpen bij het stoppen met roken. Zoals nicotinepleisters of nicotinekauwgom.

Tip 3: communiceren over de begeleiding      

Laat medewerkers weten dat u voor hen klaarstaat als zij willen stoppen met roken. U kunt bijvoorbeeld de begeleiding die u aanbiedt beschrijven in uw personeelshandboek, interne nieuwsbrief en/of op een poster in de kantine. Zo kunnen medewerkers zelf bij u aankloppen als zij hulp nodig hebben.

Tip 4: steun geven       

Naast het geven van begeleiding, kunt u uw medewerker ook steunen op andere manieren. Geef bijvoorbeeld een compliment als iemand een tijdje is gestopt of spreek uw medewerker moed in als het even tegenzit.

Tip 5: afleiding bieden       

Ervaart uw medewerker een moeilijk moment tijdens het stoppen? Als werkgever kunt u afleiding bieden. Bijvoorbeeld door gezonde tussendoortjes aan te bieden. Heeft iemand trek in een sigaret, dan kan hij of zij naar bijvoorbeeld fruit grijpen. Ook beweging kan helpen, zoals een wandeling met een collega.

Whitepaper 'Bewegen op het werk'
Meer lezen over hoe u uw medewerkers enthousiast kunt maken voor meer bewegen? In onze whitepaper 'Bewegen op het werk' leest u hierover meer.

Whitepaper downloaden

Meedoen aan Stoptober 2022

Naast bovenstaande tips, kunnen uw medewerkers (ook) meedoen aan Stoptober. Deze actie wordt ieder jaar in oktober georganiseerd door het Ministerie van Volksgezondheid (VWS), de GGD GHOR, het Trimbos Instituut en verschillende stichtingen.

Stoptober begint op 1 oktober. Maar wie later in de maand wil beginnen, kan nog meedoen. Stoptober duurt 28 dagen. Onderzoek laat namelijk zien dat dit net lang genoeg is om de voordelen van het stoppen met roken te merken. De meeste ontwenningsverschijnselen zijn dan namelijk voorbij. Deelnemers kunnen een gratis app downloaden die hen begeleiding geeft tijdens het stoppen. Voor bedrijven die willen meedoen aan Stoptober is er een website met informatie en tips.

Onderzoek van het Academisch Medisch Centrum (AMC) uit 2017 toont aan dat 70% van alle Stoptober-deelnemers erin slaagt om 28 dagen niet te roken. En bijna de helft van de deelnemers is drie maanden later nog steeds een niet-roker. In totaal heeft Stoptober al 400.000 rokers geholpen om te stoppen met roken.